19 Ekim 2017 Perşembe
Twitter

Sıralama Algoritmaları - 1. Tanım

Sıralama Algoritmaları yazı dizisine başlıyoruz.

Tanım

Sıralama algoritması, bilgisayar bilimlerinde ya da matematikte kullanılan, verilen bir listenin elemanlarını belirli bir sıraya sokan algoritmadır. En çok kullanılan sıralama türleri, sayı büyüklüğüne göre sıralama ve alfabetik sıralamadır. Sıralama işleminin verimli yapılması, arama ve birleştirme algoritmaları gibi çalışması için sıralanmış dizilere gereksinim duyan algoritmaların başarımının yüksek olması için önemlidir. Sıralama algoritmaları bilgisayarlarda tutulan verilerin düzenlenmesini ve insan kullanıcı tarafından daha rahat algılanmasını da sağlar.

Sıralama algoritmaları, tanımı çok yalın olmasına karşın çözümü çok karmaşık olan bir işi gerçekleştirdikleri için, üzerinde en fazla araştırma yapılan bilgisayar bilimi konularından biridir. Çoğu kişi sıralama sorununu çözülmüş bir sorun olarak görse de, yeni sıralama algoritmaları üzerinde araştırmalar sürmektedir. Örneğin kütüphane sıralaması ilk olarak 2004 yılında ortaya atılmıştır. Sıralama algoritmaları, sayılarının çok olması ve değişik yaklaşımlar sunmaları nedeniyle özellikle giriş düzeyindeki bilgisayar bilimleri derslerinde büyük O gösterimi ve veri yapıları gibi temel algoritma kavramlarının açıklanması amacıyla yaygın biçimde kullanılırlar.

Bilgisayar bilimlerinde kullanılan sıralama algoritmaları genellikle aşağıdaki ölçütlere göre sınıflandırılır:

  • Hesaplama karmaşıklığı: Dizideki öğelerin karşılaştırılmasının en iyi, ortalama ve en kötü başarımının dizinin boyutu (n) cinsinden gösterilmiş halidir. Olağan uygulamalarda sıralama algoritmalarının iyi durum başarımı O(n log n) ve kötü durum başarımı is ?(n²)'dir. Bir sıralama algoritmasının istenen karmaşıklığı O(n)'dir. Yalnızca soyut bir anahtar karşılaştırması yapan bütün sıralama algoritmaları en kötü durumda her zaman ?(n log n) karşılaştırma yaparlar.
  • Yer Değiştirme Karmaşıklığı (yerinde sıralama algoritmaları için).
  • Bellek (ve diğer donanım kaynaklarının) Kullanımı: Bazı sıralama algoritmaları dizinin içerdiği öğelerin dizinin saklandığı alanda sıralar. Böylece sıralanan öğeler dışında yalnızca O(1) ya da O(log n)'lik bir ek bellek alanı gerekir. Bazı algoritmalar ise verinin geçici olarak saklanması için dizinin tutulduğu alanın dışında ek bellek alanlarına gereksinim duyar.
  • Özyineleme: Bazı algoritmalar ya özyinelemeli ya da özyinelemesiz çalışırken, birleştirmeli sıralama gibi bazı algoritmalar iki biçimde de uygulanabilir
  • Kararlılık: Kararlı sıralama algoritmaları sıralanacak dizinin içinde değerleri birbirine eşit olan öğerlerin birbirlerine göre olan konulmlarını korur. Başka bir deyişle, bir sıralama algoritması kararlı olduğunda, eğer R ve S gibi içerdiği değer aynı olan iki öğe bulunduran asıl dizide, RS' den önce geliyorsa, sıralanmış dizide de RS'den önce gelir.

    Dizinin içinde birbirine eşit değerler içeren öğeler birbirlerinden ayırt edilemiyorsa (örneğin sayılar ya da harfler gibi değerler öğenin kendisini oluşturuyor ise) kararlılık bir sorun değildir. Ancak aşağıda gösterildiği gibi sayı çiftleri, her çiftin virgülden önceki sayısına göre sıralanacağı düşünülürse kararlılık sorunu çıkar.

    (4, 1)  (3, 7)  (3, 1)  (5, 6)
    

    Bu durumda, 2 değişik sonuç mümkündür; ilk çözüm sıralama anahtarlarının değerleri aynı olan öğelerinin sırasını korur, ikincisi ise korumaz:

    (3, 7)  (3, 1)  (4, 1)  (5, 6)   (sıra korunmuş)
    (3, 1)  (3, 7)  (4, 1)  (5, 6)   (sıra değişmiş)
    

    Kararsız sıralama algoritmaları sıralama anahtarlarının değerleri aynı olan öğelerin dizi içindeki sırasını değiştirebilir ancak kararlı sıralama algoritmaları asla değiştirmez. Kararsız sıralama algoritmaları özellikle kararlı olacak biçimde uygulanabilir. Bunu yapmanın bir yolu yapay olarak anahtar karşılaştırmasını anahtlarının değerleri birbirine eşit olan iki öğenin durumunu belirlemek için asıl listedeki konumlarını ölçüt olarak kullanacak biçimde genişlmetmektir. Ancak asıl dizideki öğre sırasının hatırlanması çoğu zaman ek saklama alanı gerektirir.

  • Kaşılaştırma sıralaması olup olmama: Bir karşılaştırma sıralaması sıralanacak veriyi, bir karşılaştırma işlemi kullanarak, karşılaştırarak inceler.
  • Genel Yöntem: Araya sokma, değiştirme, seçme, birleştirme vb. Değiştirme sıralamalarına kabarcık sıralaması ve hızlı sıralama örnek olarak gösterilebilir. Yığın sıralaması ise seçme sıralamalarındandır.

Sıralama Algoritmaları Çeşitleri:

  • Karşılaştırma ile Sıralayan Sıralama Algoritmaları
    Kabarcık Sıralaması, Kokteyl Sıralaması, Tarak Sıralaması, Cüce Sıralaması, Seçmeli Sıralama, Eklemeli Sıralama, Kabuk Sıralaması, Ağaç Sıralaması, Kütüphane Sıralaması, Birleştirmeli Sıralama, Yerinde Birleştirmeli Sıralama, Yığın Sıralaması, Rahat Sıralama, Hızlı Sıralama, İçgözlemle Sıralama, Sabır Sıralaması, İplik Sıralaması.
  • Karşılaştırmadan Sıralayan Sıralama Algoritmaları
    Güvercin Yuvası Sıralaması, Kova Sıralaması, Sayarak Sıralama, En anlamsız Basamağa göre sıralama, En anlamlı Basamağa göre sıralama, Spreadsort.
  • Verimsiz Sıralama Algoritmaları
    Saçma sıralama, Rastgele değiştirmeli sıralama, Stooge sort, Bead sort, Simple pancake sort, Sorting networks.

Değerlendirme

Yazım dilinin sadeliği ve anlaşılabilirliği Puan: 0,00 (0 oy)
Yazıdaki kodların kalitesi Puan: 0,00 (0 oy)
İhtiyaca cevap verme Puan: 0,00 (0 oy)
Tavsiye edilebilirlik Puan: 0,00 (0 oy)
Genel değerlendirme Puan: 0,00 (0 oy)
Puanlamalar 5 üzerindendir.
  • Site Yorumlarý
  • Facebook Yorumlarý Facebook Yorumlarý
Yeni yorum yaz
Henüz bir yorum yazýlmadý. Ýlk yazan siz olabilirsiniz.